روایت تازه از بحران آب خوی جدی است

گزارشی از مهم‌ترین نکات مربوط به «بحران آب خوی جدی است».

خوی یکی از شش دشت ممنوعه آذربایجان غربی سالیان متمادی با کمبود آب شرب مواجه بوده و امروز نیز این کمبود به مرز بحران رسیده؛ این در حالی است که مصوبه تامین آب شرب این شهرستان از سد آغچای به سرنوشت وعده های بی سرانجام مسئولان گرفتار شده است.استفاده بی رویه از آبهای زیرزمینی و کاهش نزولات آسمانی، وضعیت آبهای زیرزمینی خوی را در شرایط نامطلوبی قرار داده و امروز کمبود آب شرب این شهرستان به وضعیتی رسیده است که برخی از مسئولان خبر از امکان مهاجرت مردم در صورت عدم چاره اندیشی برای حل این معضل خبر می دهند. در حالی که کمبود آب شرب و تامین آب موردنیاز از طریق اجرایی شدن "طرح تامین آب شرب خوی از سد آغچای" به یکی از دغدغه های اصلی مردم این منطقه تبدیل شده اما مسئولان ذیربط با انداختن توپ مشکل در زمین یکدیگر خیال حل این مشکل را ندارند.کمبود 30 هزار مترمکعبی مخازن تامین آب شرب خوی، کاهش حجم آب چاه های خوی از 55 متر به 180 متر و رسوبگذاری چاه ها، ضرورت حفر چاه های جدید و خطر خالی شدن سفره های آب های زیرزمینی امروز از معضلاتی است که نمی توان با وعده های سرخرمنی مسئولان به راحتی از کنار آنها گذشت مشکلاتی که با توجه به نزدیک شدن به فصل گرما ضرورت چاره اندیشی آن بیش از پیش احساس می شود. شهرستان خوی با بیش از ۳۵۰ هزار نفر جمعیت سالهاست که آب مورد نیاز خود را از طریق استخراج آب‌های زیرزمینی بدست می‌آورد ولی در سال‌های اخیر کاهش میزان بارندگی، عدم اصلاح روش سنتی کشاورزی، کمبود نظارت و تحقیق کارشناسان ذیربط به مقدار بهره‌برداری‌ آب‌های زیرزمینی باعث شده که این شهرستان فاجعه کمبود آب آشامیدنی را تجربه کند.به اعتقاد کارشناسان حفاظت و بازیافت در برنامه‌های بخش‌های مصرف، آگاه‌سازی عمومی و مشارکت مردم در برنامه‌ریزی و مدیریت آب، توجه دقیق به مدیریت جامع آب، توجه به برنامه‌های اجرایی مدیریت خشکسالی، استفاده از روش‌های نوین آبیاری و کم‌آبیاری، ارتقا سطح فرهنگ مردم و جامعه در استفاده از آب از جمله راهکارهایی بودند که مسئولان خویی برای مقابله با این بحران اتخاذ کردند.ساخت سدهای جدید، اصلاح و احداث شبکه‌ بررسی شکستگی‌های شبکه‌های برای جلوگیری از اتلاف آب، احداث سدهای غازان و بویلاپوش و در نهایت انتقال آب از سد آغ چای به شهرستان خوی از جمله راهکارهایی برای مقابله با بحران کم‌آبی در آینده است.اما برخی از این راهکارها به دلایل متعدد یا اجرایی نشده یا روند اجرای کند آنها تاثیر چندانی در بهبود وضعیت آب شرب این شهرستان نداشته و ادامه بی توجهی در آینده نزدیک فاجعه آب شرب این منطقه را رقم خواهد زد.کمبود مخازن تامین آب شرب خوی، کاهش حجم آب چاه های خوی و رسوبگذاری چاه ها، ضرورت حفر چاه های جدید و خطر خالی شدن سفره های آب های زیرزمینی امروز از معضلاتی است که این شهرستان را با معضل کمبود آب مواجه کرده است. متأسفانه درحال حاضر بسیاری از روستاهای شهرستان خوی و چایپاره با مشکل کمبود آب شرب دست و پنجه نرم می کنند به طوری که یک چهارم روستاهای خوی و چایپاره بخش قطورو روستای گوگرد شهرستان خوی با بحران شدید آب شرب روستایی با مشکل جدی مواجه هستندو 200 میلیون مترمکعب آب هر ساله از شهرستان خوی خارج و به آب های آزاد و از طریق رودخانه ارس به دریا سرازیر می شود که این امر بیانگر عدم مدیریت صحیح در مصرف بهینه از آب های سطحی است و همچنین هرساله بیش از 5 بار سیل در شهرستان های خوی و چایپاره جاری می شود که این سیل خسارات جبران ناپذیری به باغات و اراضی کشاورزی شهرستان های خوی و چایپاره وارد کرده است، جاری شدن سیل در شهرستان های خوی و چایپاره بیانگر عدم توجه مسئولان ذی ربط به موضوع مهار آب های سطحی و احداث سد است درحالیکه بسیاری از روستاهای این شهرستان ها به دلیل عدم تأمین آب شرب و آب کشاورزی در حال تخلیه هستند و با توجه به عدم تأمین آب شرب و آب کشاورزی متأسفانه شهرستان خوی در حوزه آبریز دریاچه ارومیه هم قرار نگرفته است و میتوان گفت متأسفانه در حال حاضر به علت عدم احداث سد و مهار آب های سطحی، عدم مکانیزاسیون بخش کشاورزی و فرسوده بودن کانال ها وضعیت آبرسانی در شهرستان های خوی و چایپاره بسیار بحرانی است که حل هر چه سریعتر این معضل از سوی وزیر نیرو بسیار ضرورت دارد.

تهیه و تنظیم مهندس حسن صباء